جرمگیری
جرمگیری دندان چیست؟ مزایا، مراحل و مراقبتهای بعد از آن
جرمگیری دندان روشی حرفهای برای حذف پلاک و جرمهای سختشده از سطح دندان و اطراف لثه است. در این مطلب با فواید، مراحل، عوارض احتمالی و مراقبتهای پس از جرمگیری آشنا شوید.
جرمگیری دندان یکی از خدمات مهم دندانپزشکی برای حفظ سلامت لثه و پیشگیری از مشکلاتی مانند التهاب لثه، بوی بد دهان و بیماریهای پریودنتال است. در این فرایند، پلاک میکروبی و جرمهای سختشدهای که با مسواک و نخ دندان معمولی پاک نمیشوند، با ابزارهای تخصصی از روی دندانها و در صورت نیاز از زیر خط لثه برداشته میشوند.
جرم دندان چگونه ایجاد میشود؟
پلاک دندانی لایهای چسبنده از باکتریهاست که بهطور مداوم روی دندانها تشکیل میشود. اگر پلاک بهخوبی پاک نشود، میتواند باعث التهاب لثه شود و بهمرور زمان سخت شده و به جرم یا تارتار تبدیل شود.
جرم معمولاً در امتداد خط لثه، پشت دندانهای پایین و سطوح داخلی دندانها بیشتر دیده میشود. پس از سختشدن جرم، حذف آن در خانه با مسواک، نخ دندان یا روشهای خانگی ممکن نیست و باید توسط دندانپزشک یا متخصص بهداشت دهان پاکسازی شود.
جرمگیری دندان چه فوایدی دارد؟
کمک به کاهش التهاب، قرمزی و خونریزی لثه
کاهش بوی بد دهان ناشی از تجمع باکتری و جرم
پاکسازی لکههای سطحی ناشی از چای، قهوه، سیگار و برخی مواد غذایی
کمک به پیشگیری از پیشرفت بیماریهای لثه
ایجاد سطحی تمیزتر برای رعایت بهتر بهداشت دهان و دندان
آیا جرمگیری به دندان آسیب میزند؟
خیر؛ جرمگیری اصولی توسط دندانپزشک یا فرد آموزشدیده به مینای دندان آسیب نمیزند. گاهی پس از برداشتن جرمهای ضخیم، بیمار تصور میکند فاصله میان دندانها ایجاد شده یا دندانها لق شدهاند؛ اما در واقع، جرم قبلاً این فضاها را پنهان کرده بوده و ممکن است بیماری لثه از قبل باعث تحلیل بافت نگهدارنده دندان شده باشد.
در صورت وجود بیماری لثه، به تعویقانداختن درمان میتواند خطر آسیب به بافتهای نگهدارنده، استخوان فک و حتی از دستدادن دندان را افزایش دهد.
آیا جرمگیری درد دارد؟
جرمگیری معمولی اغلب با ناراحتی خفیف همراه است و بسیاری از افراد آن را بهخوبی تحمل میکنند. میزان حساسیت به حجم جرم، التهاب لثه، آستانه درد فرد و نیاز یا عدم نیاز به پاکسازی زیر لثه بستگی دارد.
در جرمگیری عمیق، ممکن است دندانپزشک برای راحتی بیمار از بیحسی موضعی استفاده کند. پس از پاکسازی عمیق نیز احتمال دارد تا یک یا دو روز احساس درد خفیف و تا حدود یک هفته حساسیت دندانی وجود داشته باشد.
مراقبتهای بعد از جرمگیری
پس از جرمگیری، رعایت بهداشت دهان نقش مهمی در جلوگیری از تشکیل مجدد پلاک و جرم دارد. حساسیت موقت به سرما و گرما، کمی خونریزی یا حساسیت لثه در روزهای نخست میتواند طبیعی باشد؛ با این حال، در صورت درد شدید، تورم قابلتوجه یا خونریزی طولانیمدت، باید با دندانپزشک تماس بگیرید.
برای مراقبت بهتر:
دندانها را روزی دو بار با مسواک نرم و خمیردندان مناسب مسواک بزنید.
روزانه فضای بین دندانها را با نخ دندان یا ابزار پیشنهادی دندانپزشک تمیز کنید.
در صورت توصیه دندانپزشک، از دهانشویه تجویزشده استفاده کنید.
در 24 ساعت اول، از خوراکیها و نوشیدنیهای بسیار سرد، بسیار داغ یا رنگی در صورت وجود حساسیت پرهیز کنید.
مصرف دخانیات را کنار بگذارید یا کاهش دهید؛ زیرا میتواند سلامت لثه را به خطر بیندازد.
هر چند وقت یکبار جرمگیری لازم است؟
فاصله مناسب جرمگیری برای همه افراد یکسان نیست و باید پس از معاینه مشخص شود. وضعیت لثه، میزان تشکیل جرم، سابقه بیماری پریودنتال، مصرف دخانیات، دیابت و کیفیت بهداشت دهان میتوانند در تعیین زمان مراجعه مؤثر باشند.
ترمیم
ترمیم دندان چیست؟
ترمیم دندان درمانیست برای بازسازی بخشهای پوسیده، شکسته یا فرسوده دندان انجام میشود تا عملکرد، استحکام و ظاهر طبیعی آن تا حد امکان حفظ شود.
در این درمان، ابتدا پوسیدگی یا بافت آسیبدیده برداشته میشود و سپس فضای ایجادشده با مواد مناسب پر میشود. کامپوزیت همرنگ دندان و آمالگام از مواد رایج ترمیم مستقیم هستند؛ انتخاب ماده به محل دندان، وسعت آسیب و نظر دندانپزشک بستگی دارد.
ترمیم بهموقع از پیشرفت پوسیدگی، درد دندان و درگیری عصب جلوگیری میکند. در صورت احساس درد، حساسیت به سرما و گرما، گیرکردن غذا بین دندانها یا مشاهده شکستگی و تغییر رنگ، بهتر است برای معاینه به دندانپزشک مراجعه کنید.
درمان ریشه
عصبکشی دندان (درمان ریشه) چیست؟
عصبکشی یا درمان ریشه، روشی برای حفظ دندانی است که عصب آن بهدلیل پوسیدگی عمیق، عفونت یا ضربه آسیب دیده است. در این درمان، دندانپزشک بافت عفونی و آسیبدیده داخل دندان را خارج میکند، کانالهای ریشه را بهطور کامل تمیز و ضدعفونی کرده و سپس آنها را با مواد مخصوص پر میکند.
پس از درمان ریشه، دندان باید ترمیم شود هرچندبرای حفظ استحکام دندان ممکن است به روکش نیاز باشد.
در صورت مشاهده علائمی مانند درد شدید یا مداوم، حساسیت طولانیمدت به سرما و گرما، تورم لثه یا تغییر رنگ دندان، مراجعه سریع به دندانپزشک اهمیت زیادی دارد.
بلیچینگ
بلیچینگ دندان چیست؟
بلیچینگ دندان یکی از روشهای زیبایی دندانپزشکی برای روشنتر کردن رنگ دندانها و کاهش زردی یا تیرگیهای ایجادشده در طول زمان است. در این روش، با استفاده از مواد سفیدکننده مخصوص و تحت نظر دندانپزشک، رنگدانههای موجود در ساختار دندان کاهش مییابد.
بلیچینگ میتواند در مطب یا با قالبهای خانگیِ تجویزشده توسط دندانپزشک انجام شود. ماندگاری نتیجه به رعایت بهداشت دهان، مصرف چای، قهوه، دخانیات و عادات غذایی فرد بستگی دارد. ممکن است پس از درمان، حساسیت موقت به سرما و گرما ایجاد شود که معمولاً گذراست.
پیش از انجام بلیچینگ، معاینه دندانپزشکی ضروری است؛ زیرا پوسیدگی، التهاب لثه، ترمیمهای قدیمی و روکشها با بلیچینگ سفید نمیشوند و باید ابتدا ارزیابی شوند.